Luật Đầu tư năm 2025 được Quốc hội ban hành với nhiều thay đổi quan trọng nhằm tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính và nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. So với Luật Đầu tư năm 2020, các quy định mới thể hiện rõ định hướng chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, đồng thời tăng cường tính linh hoạt trong quản lý hoạt động đầu tư. Sau đây, Võ & Cộng sự sẽ trình bày một số điểm mới đáng chú ý của Luật Đầu tư 2025 (chính thức có hiệu lực từ ngày 01/3/2026).

1. Điều chỉnh ngành nghề đầu tư kinh doanh:

So với Luật Đầu tư 2020, phụ lục IV của Luật Đầu tư 2025, số 143/2025/QH15 đã cắt giảm, sửa đổi phạm vi của một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Cụ thể đã bãi bỏ 38 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện và điều chỉnh phạm vi 20 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện so với Luật Đầu tư 2020. Một số ngành nghề đã bị cắt giảm có thể kể đến: Kinh doanh làm thủ tục về thuế; kinh doanh dịch vụ làm thủ tục hải quan; dịch vụ phụ trợ bảo hiểm; kinh doanh dịch vụ cho thuê lại lao động; Kinh doanh dịch vụ giám định thương mại; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng thực phẩm đông lạnh; kinh doanh tạm nhập, tái xuất hàng hóa thuộc danh mục hàng hóa đã qua sử dụng… Danh mục các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện được quy định tại Điều 7 và Phụ lục IV Luật Đầu tư 2025 và sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2026.

Bên cạnh đó, với cơ chế quản lý hành chính “hậu kiểm”, Luật Đầu tư 2025 đã phân tách 02 nhóm ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là (i) ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện cần thiết phải cấp phép, chứng nhận trước khi thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh; và (ii) ngành, nghề đầu tư kinh doanh được quản lý theo phương thức công bố yêu cầu, điều kiện kinh doanh để quản lý theo phương thức hậu kiểm. Theo đó, cũng tại Điều 7 Luật Đầu tư 2025 thì Chính phủ sẽ công bố danh mục của 2 nhóm ngành trên và đang trong quá trình hoàn thiện.

2. Sửa đổi, bổ sung ngành nghề ưu đãi đầu tư

Điều 15 của Luật Đầu tư năm 2025 đã sửa đổi, bổ sung với một cách tiếp cận mới nhằm quy định về danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư. Cụ thể, thay vì liệt kê từng ngành, nghề được hưởng ưu đãi đầu tư, điều luật này xác lập nguyên tắc chung để xác định các ngành, nghề đó. Theo đó, các lĩnh vực được ưu tiên thu hút đầu tư sẽ tập trung vào những mục tiêu chiến lược trong các lĩnh vực như công nghệ cao, công nghiệp bán dẫn, chuyển đổi số, năng lượng tái tạo và kinh tế xanh. Đồng thời, quyền quyết định chi tiết về danh mục cụ thể các ngành, nghề được hưởng ưu đãi đầu tư sẽ được trao cho Chính phủ. Điều này cho phép Chính phủ điều chỉnh kịp thời và phù hợp với bối cảnh kinh tế, xã hội và định hướng phát triển trong từng giai đoạn.

3. Nhà đầu tư nước ngoài có thể thành lập tổ chức kinh tế thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.

Một điểm mới đáng chú ý của Luật Đầu tư 2025 là việc cho phép nhà đầu tư nước ngoài được thành lập tổ chức kinh tế để thực hiện dự án đầu tư trước khi thực hiện thủ tục cấp hoặc điều chỉnh Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư theo quy định tại khoản 2 Điều 19 Luật Đầu tư 2025. Căn cứ tại Điều 19 của Luật Đầu tư 2025 đã có thể góp phần rút ngắn thời gian gia nhập thị trường cho nhà đầu tư nước ngoài, mở ra cơ hội rộng lớn hơn cho việc triển khai các dự án đầu tư trên thực tế.

4. Làm rõ phạm vi dự án thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư – thủ tục đầu tư đặc biệt

Theo quy định tại Điều 24 Luật Đầu tư 2025 đã liệt kê cụ thể 20 dự án phải thực hiện chấp thuận chủ trương đầu tư. Thêm vào đó, về thẩm quyền cũng đã sửa đổi, bổ sung ở  Điều 25 Luật Đầu tư 2025 như sau:

– Quốc hội chỉ chấp thuận chủ trương đầu tư đối với dự án cần áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt.

– Thủ tướng chấp thuận chủ trương đối với 08 nhóm dự án;

– Chủ tịch UBND cấp tỉnh (thay cho UBND cấp tỉnh trước đây) chấp thuận 13 nhóm dự án;

Bên cạnh đó, Luật Đầu tư 2025 cũng bổ sung quy định mới về thủ tục đầu tư đặc biệt áp dụng cho các nhà đầu tư có dự án tại các khu vực có chức năng đặc biệt như khu công nghiệp, khu công nghệ cao, trung tâm tài chính quốc tế,… Theo quy định mới, nhà đầu tư có các dự án tại các khu vực này được quyền lựa chọn áp dụng cơ chế về thủ tục đặc biệt tại Điều 28 Luật Đầu tư 2025 để được miễn các thủ tục về chủ trương đầu tư, báo cáo đánh giá tác động môi trường, giấy phép xây dựng,… và thay thế bằng hình thức tự cam kết, giúp rút ngắn tối đa thời gian hoàn thiện pháp lý để đầu tư và nhanh chóng triển khai dự án.

5. Điều chỉnh quy định về thời hạn hoạt động và tiến độ thực hiện dự án:

Luật Đầu tư 2025 điều chỉnh các quy định về thời hạn hoạt động và tiến độ thực hiện dự án theo hướng linh hoạt và thuận lợi hơn cho nhà đầu tư. Cụ thể, khoản 1 Điều 31 Luật Đầu tư 2025 mở rộng đối tượng được áp dụng thời hạn hoạt động tối đa 70 năm cho các dự án đầu tư xây dựng và kinh doanh kết cấu hạ tầng khu công nghệ cao, khu công nghiệp công nghệ cao, khu công nghệ số tập trung, dự án thuộc diện ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt. Bên cạnh đó, Theo quy định tại khoản 3 Điều 33 Luật Đầu tư 2025 thì chỉ giữ lại 05 trường hợp doanh nghiệp phải điều chỉnh chủ trương đầu tư. Quy định mới đã đơn giản hoá thủ tục, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, tránh việc điều chỉnh nhỏ cũng phải điều chỉnh chủ trương đầu tư. Việc không yêu cầu chủ đầu tư phải điều chỉnh quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư khi có thay đổi công nghệ cho phép nhà đầu tư không ngừng thay đổi và tiếp cận các công nghệ mới để nâng cao hiệu quả hoạt động của dự án. Quy định mới của Luật Đầu tư 2025 nhằm luật hóa các chủ trương, chính sách về phát triển kinh tế tư nhân, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai chữ số của Nhà nước nhằm thu hút đầu tư trong và ngoài nước cho các dự án có sử dụng công nghệ như các dự án năng lượng tái tạo, công nghệ, khoa học kỹ thuật cao,… để tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển nhanh và bền vững.

6. Điều chỉnh quy định về đầu tư ra nước ngoài:

Luật Đầu tư 2025 đã điều chỉnh các quy định về hoạt động đầu tư ra nước ngoài theo hướng tinh giản các thủ tục và các trường hợp phải thực hiện thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài. Cụ thể:

Thứ nhất, khác với Luật Đầu tư 2020 quy định rõ về nguồn vốn đầu tư ra nước ngoài và việc triển khai hoạt động đầu tư ở nước ngoài, tại Điều 43 Luật Đầu tư 2025 không luật hóa các nội dung về nguồn vốn đầu tư ra nước ngoài cũng như các nội dung về chuyển, đưa tiền vốn đầu tư ra nước ngoài, chuyển lợi nhuận về nước, ưu đãi vay vốn vốn,… mà theo hướng sẽ quy định chi tiết tại Nghị định hướng dẫn thi hành.

Thứ hai, Luật Đầu tư 2025 đã cắt giảm thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài đối với các trường hợp tại khoản 3 Điều 42 Luật Đầu tư 2025, gồm:

• Dự án có mức vốn đầu tư ra nước ngoài nhỏ hơn mức quy định của Chính phủ và không thuộc ngành, nghề đầu tư ra nước ngoài có điều kiện;
• Dự án đầu tư ra nước ngoài gắn với quốc phòng, an ninh triển khai theo thỏa thuận giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ các nước;
• Dự án đầu tư ra nước ngoài của các tập đoàn, tổng công ty nhà nước và tổ chức kinh tế khác theo quy định của Chính phủ. Với các dự án nêu trên, Nhà đầu tư chỉ cần thực hiện thủ tục đăng ký giao dịch ngoại hối theo quy định của pháp luật về quản lý ngoại hối.

Thứ ba, Luật Đầu tư 2025 đã bãi bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư ra nước ngoài (thẩm quyền của Quốc hội, Thủ tướng Chính phủ) theo Luật Đầu tư 2020 trước đây để  trao quyền tự chủ tối đa, cắt giảm thủ tục hành chính để các nhà đầu tư tự do vươn ra thị trường quốc tế.

Trên đây là những điểm mới nổi bật của Luật đầu tư năm 2025 mà nhà đầu tư cần lưu ý trong quá trình thực hiện dự án đầu tư. Mọi vấn đề cụ thể, Quý khách hàng có thể liên hệ với Võ & Cộng Sự để được tư vấn chi tiết.

Thông tin liên hệ:

📞 Hotline: 0909 865 891 (Zalo, WhatsApp)

📧 Email: hello@vo-associates.vn

🌐 Website: https://vo-associates.vn

🏢 Địa chỉ: Phòng 105, Tầng 1, Tòa nhà Cityview, 12 Mạc Đĩnh Chi, Phường Sài Gòn, TP. HCM

Trân trọng,

Võ & Cộng Sự