English
Câu hỏi của Khách hàng:
Trước đây, tôi có mượn của người thân 02 lượng vàng để xây nhà. Tại thời điểm mượn, giá vàng chỉ khoảng hơn 50 triệu đồng/lượng, nên khi bán ra tôi chỉ thu được hơn 100 triệu đồng. Nay đến thời hạn trả nợ, giá vàng đã tăng lên hơn 160 triệu đồng/lượng, tương đương hơn 320 triệu đồng cho 02 lượng vàng. Mức này cao hơn rất nhiều so với giá trị khoản vay tại thời điểm tôi mượn.
Vì vậy, tôi đề nghị chỉ trả bằng tiền theo giá vàng tại thời điểm vay. Tuy nhiên, bên cho vay không đồng ý và cho rằng: “Mượn vàng thì phải trả vàng.”
Xin hỏi Luật sư: Theo quy định pháp luật hiện hành, trong trường hợp này tôi có bắt buộc phải trả vàng hay có thể chỉ trả tiền theo giá trị lúc vay?
Câu trả lời của Luật sư:
1. Xác định đúng bản chất pháp lý của giao dịch vay vàng
Theo Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015, hợp đồng vay tài sản được xác định như sau:“Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.”
Trong trường hợp này, vàng là đối tượng của hợp đồng vay, không phải tiền. Việc người vay bán vàng để sử dụng không làm thay đổi bản chất nghĩa vụ trả nợ.
2. Nguyên tắc chung: Vay vàng thì phải trả vàng
Căn cứ khoản 2 Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015, nghĩa vụ trả nợ được quy định như sau: “Trường hợp vay tài sản là vật thì khi đến hạn, bên vay phải trả vật cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng; nếu không thể trả được bằng vật thì có thể trả bằng tiền theo trị giá của vật tại thời điểm và địa điểm trả nợ, nếu được bên cho vay đồng ý.”
Theo đó:
- Nếu vay 02 lượng vàng, thì khi đến hạn phải trả đúng 02 lượng vàng, cùng loại (ví dụ: vàng 9999, vàng SJC…);
- Giá vàng tăng hay giảm không phải là căn cứ để người vay đơn phương thay đổi nghĩa vụ trả nợ.
Do đó, về nguyên tắc pháp luật, yêu cầu “mượn vàng thì phải trả vàng” của bên cho vay là phù hợp quy định pháp luật.
3. Khi nào người vay được trả bằng tiền thay cho vàng?
Người vay chỉ được trả bằng tiền trong các trường hợp sau:
- Thứ nhất, tại thời điểm vay, các bên có thỏa thuận rõ ràng rằng khi đến hạn sẽ trả bằng tiền theo một mức giá cụ thể hoặc theo giá vàng tại thời điểm vay.
- Thứ hai, ban đầu không có thỏa thuận, nhưng đến thời điểm trả nợ, bên cho vay đồng ý cho người vay trả bằng tiền thay vì trả vàng.
- Thứ ba, người vay không có khả năng trả vàng, và được bên cho vay chấp thuận cho quy đổi nghĩa vụ trả nợ sang tiền theo giá vàng tại thời điểm và địa điểm trả nợ.
Ngoài các trường hợp nêu trên, người vay không có quyền đơn phương lựa chọn trả tiền theo giá vàng lúc vay.
4. Trường hợp phát sinh tranh chấp thì giải quyết thế nào?
Nếu hai bên không thỏa thuận được về việc trả nợ bằng tiền và phát sinh tranh chấp, khi vụ việc được đưa ra Tòa án, Tòa án thường buộc người vay:
- Trả lại vàng đúng số lượng, chủng loại đã vay; hoặc
- Quy đổi nghĩa vụ trả vàng thành tiền theo giá vàng tại thời điểm xét xử hoặc thi hành án, chứ không áp dụng giá vàng tại thời điểm vay.
Mọi vấn đề cụ thể, Quý khách hàng có thể liên hệ với Võ & Cộng Sự để được tư vấn chi tiết.
Thông tin liên hệ:
📞 Hotline: 0909 865 891 (Zalo, WhatsApp)
📧 Email: hello@vo-associates.vn
🌐 Website: https://vo-associates.vn
🏢 Địa chỉ: Phòng 105, Tầng 1, Tòa nhà Cityview, 12 Mạc Đĩnh Chi, Phường Sài Gòn, TP. HCM
Trân trọng,
Vo & Associates
